Soczewki kontaktowe

Soczewki kontaktowe służą poprawie widzenia, jako alternatywa dla okularów. Ale nie tylko! Zastosowań i rodzajów soczewek kontaktowych jest znacznie więcej. Podzielić je można ze względu na przeznaczenie, materiał, z jakiego są wykonane, czas i tryb noszenia a także zastosowanie. Soczewki mogą służyć wyłącznie estetyce, ale zwykle wpływają znacząco na komfort życia i funkcjonowania osób, które je noszą. Dowiedz się więcej o soczewkach kontaktowych.

Co to jest soczewka kontaktowa?

Soczewka kontaktowa to rodzaj soczewki, która umieszczana jest bezpośrednio – w bezpośrednim kontakcie – z rogówką oka. Z jej pomocą można korygować wady wzroku, może też pełnić funkcje lecznicze, opatrunkowe albo kosmetyczne.

Soczewki dzielimy przede wszystkim na twarde (stabilnokształtne) i miękkie. W szczególnych przypadkach zaleca się noszenie soczewek hybrydowych, czyli łączących cechy soczewek twardych i miękkich – wtedy centralna część soczewki wykonana jest z materiału twardego, o wysokiej przepuszczalności tlenu, zaś część obwodową stanowi miękki, silokonowo-hydrożeoliwy kołnierz, zapewniający komfort i ułatwiający zakładanie soczewki. Soczewki skleralne i miniskleralne, czyli inaczej twardówkowe, zwykle są właśnie soczewkami hybrydowymi.

Szczególnym typem soczewek są soczewki ortokorekcyjne, które stosuje się przy niektórych wadach wzroku, zwłaszcza przy krótkowzroczności. Poprzez wywierany nacisk na rogówkę w ciągu nocy odkształcają ją, niwelując w ten sposób konieczność noszenia okularów czy soczewek optycznych w dzień. Soczewki hiperosmotyczne w delikatny sposób leczą obrzęk rogówki występujący na przykład po zabiegu usinięcia zaćmy.

Rodzaje soczewek kontaktowych w zależności od ich przeznaczenia

Najpowszechniejszą funkcją soczewek kontaktowych jest korekta wad wzroku. Podobnie jak w przypadku szkieł okularowych można wyróżnić soczewki korekcyjne sferyczne, które korygują krótkowzroczność lub nadwzroczność oraz soczewki toryczne, korygujące astygmatyzm. Stosowane są oczywiście także soczewki łączone sferyczno-toryczne w przypadku krótko- bądź nadwzroczności połączonej z astygmatyzmem. W przypadku wad wzroku występujących w starszym wieku, gdzie na krótkowzroczność nakłada się starcza nadwzroczność, stosuje się soczewki multifocalne, bądź multifocalno-toryczne, w zależności od potrzeby.

Soczewki kontaktowe stosuje się, przy niektórych schorzeniach narządu wzroku, także w celach leczniczych. Mogą one być nośnikami leków, albo – w przypadku urazów rogówki – stosuje się miękkie soczewki opatrunkowe. W pewnych schorzeniach, jak na przykład przy stożku rogówki, czy przy bliznach rogówki, specjalnie dobrane soczewki twarde korygują jej kształt, poprawiając widzenie i rokowania. W późniejszym etapie leczenia można stosować soczewki hybrydowe. Przy stożku rogówki nigdy nie stosuje się soczewek miękkich.

Często stosuje się także soczewki kontaktowe kosmetyczne, na przykład do zmiany koloru tęczówki oka. Jednak nawet noszenie takiej soczewki kontaktowej należy skonsultować z lekarzem okulistą. W przypadku występowania nieprawidłowości w wyglądzie tęczówki – jej defektu lub nawet braku – barwione soczewki kontaktowe wpływają korzystnie na samopoczucie osoby z taką wadą, poprawiając jej wygląd. Soczewki kontaktowe protetyczne i kosmetyczne można nosić niezależnie od wady wzroku.

Soczewki kontaktowe – rodzaje materiałów wykonania

W zależności od przeznaczenia, soczewki kontaktowe mogą być wykonane z różnych materiałów i różne mają też wtedy właściwości. I tak soczewki kontaktowe miękkie produkuje się z materiałów o wysokiej przepuszczalności tlenu. Soczewki hydrożelowe są bardzo delikatne i właściwie niewyczuwalne na oku, o bardzo wysokim stopniu uwodnienia. Ich przepuszczalność tlenu jest jednak niższa, niż w przypadku soczewek silikonowo-hydrożelowych. Te drugie jednak są nieco bardziej sztywne.

Z kolei soczewki kontaktowe twarde wykonywane są z tzw. szkła organicznego. Nazwa chemiczna tej substancji to polimetakrylan metylu. Po uformowaniu mają one wysoką sztywność i dość dobrą przepuszczalność tlenu. Stosuje się je w przypadku schorzeń narządu wzroku, które uniemożliwiają noszenie soczewek miękkich, bądź przy których soczewki miękkie nie zapewniają korekty widzenia.

Soczewki jednodniowe czy miesięczne? – podział ze względu na czas i tryb noszenia

Są takie soczewki kontaktowe, które można nosić tylko przez jeden dzień a potem się je wyrzuca, są też takie, które zdejmuje się na noc, przechowuje w specjalnym płynie i zakłada z powrotem. Są i takie, które można nosić przez cały miesiąc bez zdejmowania. To, jakie soczewki polecone zostaną przez okulistę, zależy od wady wzroku oraz od ewentualnie występującego schorzenia. O wyborze decyduje także wygoda pacjenta oraz jego ewentualna podatność na alergie.

Soczewki jednodniowe zalecane są dla osób o wrażliwych oczach, chętnie korzystają z nich także osoby, które nie mają czasu na codzienną pielęgnację soczewek. Soczewki wielokrotnego użytku mogą być dwutygodniowe, miesięczne bądź trzymiesięczne, coraz rzadziej stosuje się soczewki roczne. Ten typ soczewek, noszonych w trybie dziennym, czyli od 6 do 14 godzin na dobę, wymaga wyczyszczenia i zdezynfekowania po zdjęciu, gdyż następnego dnia zakłada się tę samą parę soczewek. W przypadku soczewek dopasowywanych indywidualnie, na przykład do kształtu rogówki, czy twardych soczewek, nie ma możliwości korzystania z innych soczewek, niż soczewki wielokrotnego użytku.

Dobór soczewek i ich rodzaju do potrzeb pacjenta

Różnorodność soczewek dostępnych na rynku stwarza duży wybór, jednak o tym jakie soczewki najlepsze będą w konkretnym przypadku zawsze musi zadecydować okulista. O wyborze decyduje bowiem nie tylko potrzeba pacjenta, ale także stan jego oczu i ewentualne schorzenia towarzyszące wadzie wzroku.